#Blogtour: De Offers van Jeroen Windmeijer

Vandaag is het mijn beurt in de Blogtour van De Offers van Jeroen Windmeijer. De recensie heb ik vorige week al geplaatst en die kun je hier vinden:

https://juulsboekwinkeltje.wordpress.com/2019/08/13/de-offers-van-jeroen-windmeijer/

Vandaag ga ik wat dieper in op het fenomeen offers en probeer ik verbanden met het boek te leggen.

Centraal in het boek staat de vraag of er sprake is van kindoffers, of dat het kindermoorden om een andere reden zijn.

Een offer (ook wel offerande), afgeleid van het Latijnse offerre ‘aanbieden’, is een geschenk, meestal aan God, een godgodin, of goden, maar ook aan andere machten zoals een fetisj of de doden. Het doel is te bedanken, goede gezondheid te krijgen, reiniging, hulp krijgen, vergiffenis vragen (een ‘zoenoffer’), enz. Het achterliggende principe wordt wel aangeduid met de Latijnse woorden do ut des: ‘ik geef opdat u (iets terug)geeft’. ( bron: Wikipedia )

Voor nu laat ik het bij offers binnen het geloof.

In onze Westerse christelijke cultuur kennen we eigenlijk alleen het offeren van wierook. En wellicht het avondmaal waarin het brood staat voor het lichaam van Jezus en de wijn voor zijn bloed. Mensoffers kent dit geloof niet. Al wordt er in de Bijbel wel gesproken over mensoffers. Abraham die Isaac moet offeren. En waarvan het niet duidelijk is of Abraham het uiteindelijk toch heeft gedaan. Aangezien nergens te lezen valt dat Isaac met hem van de berg komt.

Het laatste mensoffer in de Bijbel is dat van Jezus. Jezus die geofferd werd om de zonden van mensen te vergeven.

In Latijns Amerika leven mensen dichterbij de natuur en kennen ze zeker allerlei vormen van offeren. Een belangrijke is het offeren aan Moeder Aarde. Als jij goed bent voor haar, dan zal zij goed voor je zorgen. En dus delen mensen hun voedsel en drinken met Moeder Aarde.

De Azteken uit Mexico golden en gelden bij velen als de mensenofferaars bij uitstek. Zij offerden in Tenochtitlan mensen aan allerlei goden, waarvan de zonnegod er één was. Ze deden dit op bij die goden passende, symbolische, en daardoor niet zelden wrede manieren. Vooral voor de rijksgod Huitzilopochtli werden op zeer grote schaal mensen (vaak krijgsgevangenen) op de offersteen gelegd. Veelvoorkomend deel van de offerhandeling was de hartuitsnijding en vaak ook de onthoofding. Op bescheidener schaal brachten ook de Maya’s en de Inca’s mensenoffers. In beide culturen werden ook kinderen geofferd. In 2018 werd bekend dat er in Peru een massagraf was ontdekt met meer dan 140 geofferde kinderen. Het lag nabij de hoofdstad van het Chimúrijk ( bron: Wikipedia )

In het boek wordt ook gesproken van kindoffers in een ( ver ) verleden. Kindoffers waren de grootste offers die je kon brengen en werden alleen gebruikt bij hele grote wensen/ vragen. In het boek schrijft Jeroen dat de kinderen die geofferd werden onder invloed van alcohol en drugs waren en dat ze er dus weinig van meekregen. Ik mag toch hopen dat dit ook echt waar is…

Uit het boek ( blz 295, 296 ):

“Het geloof in mensenoffers is gebaseerd op de veronderstelling dat een surrogaatslachtoffer door zijn of haar dood op de een of andere manier het leven van anderen kan redden.

Zoals een dier dat je slacht sterft zodat jij kunt eten en daardoor kunt leven. Dezelfde notie toch?”

Interessant gegeven. Zo had ik het nooit bekeken, maar er is veel voor te zeggen. Al zit er weinig religieus aan het eten van vlees. Ander dan inderdaad het overleven. Al wordt dat steeds minder een noodzaak.

Een eindconclusie is er niet. Ander dan dat met het geloof er ook altijd vormen van offers zullen zijn. Maar gelukkig niet meer op leven en dood. Van mensen dan.